علوم کتابداری و اطلاع رسانی
علوم کتابداری و اطلاع رسانی، دانشی است که به مطالعه و بررسی شیوههای گوناگون تولید دانش، گردآوری منابع اطلاعاتی (کتاب، نشریه، لوح فشرده، پایگاه اطلاعاتی، اینترنت و وب جهانگستر)، سازماندهی، بازیابی و اشاعه این منابع و محملهای اطلاعاتی می پردازد و در این راستا تلاش می نماید که در وقت خواننده یا کاربر صرفه جویی نماید.
واژه کتابداری به عنوان برابر واژه انگلیسی "Librarianship" انتخاب شده است. دانشمند بزرگ، رانگاناتان زمانی که در دههی ۱۹۳۰ از انگلیس به هندوستان بازگشت و درصدد راه اندازی این دانش نوین در هند برآمد، جامعه هند در فهم این واژه مشکل داشتند و در نتیجه ایشان واژه جدید " Library Science" یعنی علم کتابداری را جایگزین آن واژه نمود. امروزه در امریکا این واژه بیشتر بکار گرفته میشود.
در دههی ۱۹۷۰ با اختراع ریزرایانهها و در سال۱۹۹۰ با اختراع وب و ورود این فناوریهای نوین اطلاعاتی به پهنه کتابخانههای جهان این دانش نیز دچار دگرگونیهای گستردهای شد. در نتیجه پژوهشگران و استادان این رشته درصدد تغییر نام آن برآمدند و واژه " Information" یعنی "اطلاعات" یا "اطلاع رسانی" نیز به نام این دانش اضافه شد و امروز از آن به عنوان " Library & Information Sciences" یا علوم کتابداری و اطلاعرسانی یاد میشود. اگرچه در انگلستان و برخی کشورهای دیگر با عناوین دیگری از جمله " Information Studies" و " Information Managment" نیز از آن یاد میشود .
امروزه این دانش در ایران نیز گسترش یافته و زیرشاخههای تازهای از جمله اطلاع شناسی و وب شناسی را هم در بر میگیرد.
در اصل یک کتابدار پایگاههای اطلاعاتی، لوح فدر زمینههای سازماندهی، بازیابی و پراکنش اطلاعات در قالبهای گوناگونی اعم از کتاب، نشریه، پایگاههای اطلاعاتی و اینترنت تخصص دارد.
-
زیرشاخه ها:
شرده و وب جهانگستر - بانکهای اطلاعاتی و رایانه
- بازیابی اطلاعات، رفتار اطلاع یابی
- نمایهسازی و چکیده نویسی
- وب پنهان، روشهای جستجوی اطلاعات
- اسناد دولتی، مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران
- کتابهای کودکان و نوجوانان و رمان
- عکس و نوار ویدئویی
- روزنامه، گاهنامه و کتاب